Thực phẩm chức năng (TPCN) và thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) được quảng cáo là giải pháp bổ sung dưỡng chất, tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, lạm dụng, sử dụng sai cách hoặc chọn sản phẩm kém chất lượng có thể gây ra những tác hại của thực phẩm chức năng nghiêm trọng. Dưới sự tham vấn của Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, bài viết này tập trung phân tích các tác hại và cách phòng tránh.
1. Tác Hại Phổ Biến Của Thực Phẩm Chức Năng
Sử dụng TPCN không đúng cách, thiếu hiểu biết hoặc bị cuốn theo quảng cáo phóng đại dẫn đến nhiều rủi ro sức khỏe. Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn tại Dược Bình Đông, dưới đây là những tác hại của thực phẩm chức năng thường gặp:
- Rối loạn chuyển hóa: Lạm dụng TPCN lâu dài gây mất cân bằng dinh dưỡng, làm Gan và Thận quá tải, suy giảm chức năng.
- Ngộ độc vi chất: Dùng quá liều vitamin (A, D, B6) hoặc khoáng chất dẫn đến ngộ độc, gây mệt mỏi, suy nhược, hoặc tổn thương nội tạng.
- Sai mục đích sử dụng: Tự ý dùng TPCN để “chữa bệnh” mà không có chỉ định, làm nặng thêm bệnh lý nền.
- Sản phẩm giả, kém chất lượng: Chứa chất cấm (Corticoid, kháng sinh) hoặc kim loại nặng, gây tổn hại sức khỏe lâu dài.
- Tương tác thuốc: Thành phần TPCN làm giảm hiệu quả hoặc tăng độc tính của thuốc điều trị (như thuốc huyết áp, tiểu đường).
Bà Võ Ngọc Yến Nga cảnh báo: “Trong Đông y, bổ sung sai cách giống như phá vỡ cân bằng cơ thể, gây hại hơn lợi.”
2. Tác Hại Cụ Thể Đối Với Sức Khỏe
Lạm dụng hoặc sử dụng sai TPCN có thể gây tổn thương từ nhẹ đến nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Dưới đây là các tác hại của thực phẩm chức năng cụ thể:
2.1. Tác Dụng Phụ Khó Chịu
- Buồn nôn, đau đầu, chóng mặt.
- Ngứa ngáy, phát ban, mẩn đỏ trên da.
- Mệt mỏi kéo dài, cảm giác khó chịu.
2.2. Phản Ứng Dị Ứng Nguy Hiểm
- Nổi mề đay, mẩn ngứa, phù da.
- Khó thở, sưng họng.
- Sốc phản vệ – tình trạng nguy hiểm đến tính mạng.
2.3. Tương Tác Thuốc Gây Biến Chứng
- Làm giảm hiệu quả thuốc (ví dụ: TPCN chứa St. John’s Wort giảm tác dụng thuốc tránh thai).
- Gây biến chứng như tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim khi kết hợp với thuốc tim mạch.
2.4. Tổn Thương Nội Tạng
- Tổn thương Gan: Lạm dụng TPCN khiến Gan quá tải, gây nóng gan, tăng men gan, hoặc suy gan.
- Suy Thận: Thận làm việc quá mức để thải chất dư thừa, gây tiểu đêm, phù nề, suy thận.
- Rối loạn tiêu hóa: Sản phẩm chứa Collagen, Protein, chất xơ gây đầy hơi, tiêu chảy, táo bón.
- Tổn hại hệ thần kinh: Dư thừa vitamin B6 gây tê bì, mất ngủ, rối loạn thần kinh.
- Nguy cơ ung thư: Sản phẩm nhiễm độc hoặc chứa chất không an toàn làm tăng nguy cơ ung thư, theo WHO.
3. Cách Phòng Tránh Tác Hại Của Thực Phẩm Chức Năng
Để giảm thiểu tác hại của thực phẩm chức năng, hãy tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Tham khảo bác sĩ, đặc biệt với trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, hoặc bệnh nền.
- Chỉ dùng khi cần thiết, dựa trên xét nghiệm.
- Chọn sản phẩm đạt chuẩn GMP, công bố rõ thành phần.
- Tuân thủ liều lượng, thời điểm sử dụng (vitamin C buổi sáng, vitamin D sau ăn 30 phút).
- Không kết hợp nhiều TPCN để tránh tương tác.
- Ngừng ngay nếu có dấu hiệu bất thường như mẩn ngứa, buồn nôn.
- Không dùng liên tục quá 3-6 tháng, nghỉ 1 tháng để cơ thể điều chỉnh.
4. Tổng Kết
Tác hại của thực phẩm chức năng bao gồm rối loạn chuyển hóa, ngộ độc vi chất, dị ứng, tổn thương Gan Thận, rối loạn tiêu hóa, và nguy cơ ung thư nếu sử dụng sai cách hoặc chọn sản phẩm kém chất lượng. Để tránh rủi ro:
- Tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
- Kiểm tra nguồn gốc, thành phần sản phẩm.
- Không lạm dụng, tuân thủ liều lượng.
Dược Bình Đông cung cấp sản phẩm thảo dược an toàn như Thiên Môn Bổ Phổi, Long Đởm Giải Độc Gan, Bổ Thận Bình Đông, đạt chuẩn GMP, giảm thiểu rủi ro khi dùng đúng cách. Liên hệ (028)39.808.808 để được tư vấn.
Lưu ý: Sản phẩm không phải thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh.
——————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Hiếu – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
—————————-
Nguồn của bài viết trên được chia sẻ lại từ bài Tác hại của thực phẩm chức năng của Dược Bình Đông: Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec
Lương y Võ Ngọc Yến Nga 